Yeni Bahar

Yeni Bahar Kitap Kapağı

Yayın Tarihi : 2004
Kapak Tasarım: Darrell K. Sweet
Kısaltılışı : YB. / NS
ISBN : 978-975-273-398-5
Yayınevi(ABD): Tor Books
Yayınevi(TUR): İthaki
Tercüme Eden: Niran Elçi
Bölüm Sayısı  : 26

 

Zaman Çarkı Yeni Bahar kitabı ilk defa yayıncı Tor Books’un ‘Legends: Short Novels by the Masters of Modern Fantasy‘ isimli derleme kitabında 1999 yılında birkaç bölüm olarak yayınlanmış, ardından 2004 yılında serinin 10. kitabı Alacakaranlık Kavşağı’ndan sonra genişletilip kitap haline getirilerek Yeni Bahar ismi ile 26 bölüm olarak yayınlanmıştır. Aynı zamanda seri harici yayınlanması planlanan 3 kitaptan ilki olup Robert Jordan’ın vefat etmesi sonucu diğer 2 kitap yayınlanamamıştır.

Yeni Bahar kitabı Zaman Çarkı serisinin başlangıç kitabı olarak lanse edilse de kronolojik yayınlanma tarihine sadık kalınarak okunması tavsiye olunur, ilgili yazı – Yeni Bahar hangi sıra ile okunmalı ?

Yeni Bahar konu olarak serideki olayların başlangıcından 20 sene öncesini ele almaktadır. Hikaye Aiel Savaşları’nın sonunda Parlak Duvarlar Savaşı ile başlar ve genellikle sınırboylarında Kandor’da geçer. Seri boyunca en merak edilen Lan – Moiraine ortaklığı, Malkier, Ejder Kehanetleri gibi konulara ışık tutar.

İstatistikler

Aşağıdaki tablo Wot Wikia’da yer alan istatistiklerdir, olayların hangi karakterlerin bakış açısıyla anlatıldığını ve sıklığını göstermektedir.

Bakış AçısıYüzdeBölüm sayısı
Moiraine Damodred7118
Lan Mandragoran267
Siuan Sanche31

Yolculuk Haritası

Yeni Bahar kitabı yolculuk haritası
Yeni Bahar kitabı yolculuk haritası

Bölümler

  1. Çengel
  2. Yerine Gelen Bir Dilek
  3. Egzersiz
  4. Kule’den Ayrılmak
  5. İnsan Yüreği
  6. Sürprizler
  7. Kaşıntı
  8. Dinginlik Kırıntıları
  9. Başlıyor
  10. Bitiyor
  11. Şafaktan Hemen Önce
  12. Yuvaya Geliş
  13. Şehirdeki İş
  14. Değişiklikler
  15. Canluum’a
  16. Derinlikler
  17. Gelen Biri
  18. Dar Bir Geçit
  19. Gölet Suyu
  20. Manala’da Kahvaltı
  21. Bazı Güç Numaraları
  22. Gelenekleri Korumak
  23. Akşam Yıldızı
  24. Görünmezlikten Faydalanmak
  25. Bir Yanıt
  26. Teslim Olma Zamanı

Yaratıcı

Yaratıcı, Zaman Çarkı evrenini oluşturan varlıktır. Başka nasıl tarif edilebilir ki? Yaratıcı gelenekselleşmiş Bilimkurgu Tanrılarından oldukça farklıdır ki buna birazdan değineceğiz.

Başlangıçta Yaratıcı dünyayı ve dünyanın düzeni için zamanın çarkını yaratıyor, böylece Zaman Çarkı Desen’i dokurken dünya yoluna devam ediyor. Tabi bu açıklamayla akla Ölüm Kapısı serisi geliyor, Sartanların kurmaya çalışıp çuvalladığına benzer bir düzen mantığı var, tek fark Yaratıcı’nın düzeninde hata olmaması.

Yaratıcı yaratım esnasında Karanlık Varlık’ı, zindana hapsederek dünyadan yalıtıyor. Karanlık Varlık’ı Yaratıcı mı yarattı, Desen mi, yoksa kendiliğinden mi varoldu gibi bir soru var elbette ama bu sorunun yeri burası değil o yüzden geçiyorum.

Yaratıcı ortaksız ve paydaşsız, mutlak hakimdir, dünyayı yaratır ama bahsedildiği üzere bu dünyayı yönetmez. İnsanların kendi kaderini çizmesine izin verir, bu sebeple müritleri, şampiyonu, öğretisi ya da tapınakları yoktur.

Ancak insanlar elbette ahlaki ve tercihsel olarak iyi ve kötüyü bilmektedir, kötüyü Karanlık Varlık temsil ederken Işık iyiyi simgelemiştir bu yüzden insanlar birşey dilemek, yemin ya da tövbe etmek üzere Işık lafını kullanırlar. Yani Işık bahsi, Yaratıcı’yı temsil etmektedir, belki bir isim güzellemesi ya da Gölge’nin antitezi olmasından dolayı bilinçli bir isim seçimidir. Beyaz Kule’ye rakip olarak Kara Kule kurulması gibi.

Pek çok diğer alanda olduğu gibi felsefe ve ilahiyat – diyelim – alanında da altın çağını yaşan Efsaneler Çağı’nın tüm bilgisine sahip olan Lews Therin Telamon Yaratıcı hakkında şöyle düşünüyor;

Yaratıcı dünyayı yaratmıştı ve insan ırkını onunla ne yapacaklarsa yapmak üere yalnız bırakmıştı; dünyayı cennete de çevirebilirlerdi, Kıyamet Çukuru’na da, onlara kalmıştı. Yaratıcı pek çok dünya yaratmıştı her birinin çiçeklenmesini ya da ölmesini izliyordu ve ötede sonsuz dünyalar yaratmaya devam etmişti. Bir bahçıvan, dökülen her çiçek için ağlamazdı

Robert Jordan’da benzer şekilde Yaratıcı’nın dünyayı yaratıp ötesine karışmadığını, din işiyle ilgili de Yaratıcı’nın tapınmaya ihtiyacı olmadığını söylemiştir.

Şimdi spoiler olabilecek, sağlam olmayan bir zemine geliyoruz isterseniz okumayı burada bırakabilirsiniz.

Seride Yaratıcı ile ilgili sahneler var biliyorsunuz, ilk ve son kitapta.

Mesela ilk kitap Dünyanın Gözü’nün sonlarında ‘BEN BU İŞTE YOKUM’ diyor bir ses Rand’a. Rand’da bu sesin Yaratıcı olduğunu farzediyor.

Gerçekten öyle mi?

Robert Jordan, bu sesin Yaratıcı’ya ait olmayabileceğini söylüyor;

PAUL WARD

Possible question: Is the Dark One pure True Power? Why does the Creator ignore Randland except to talk to Rand at the end of The Eye of the World?

ROBERT JORDAN

No, the Dark One is not pure True Power. Who says the Creator takes little interest in the activities of mankind? And I will neither confirm nor deny that the Creator spoke to Rand.
‘ Yaratıcı’nın insanoğlunun yaptıklarına ilgi gösterdiğini de kim söylüyor? Yaratıcı’nın Rand’a konuştuğunu ne kabul ne de inkar ederim. ‘ diyor.
Ötesi? Fikirler, teoriler, iddialar vesaire vesaire… Forumda konuşuluyor, katılabilirsiniz.

Zaman Çarkı

Zaman Çarkı, Robert Jordan’ın seriye ismini vermesinin yanı sıra bir kavram olarakta karşımıza çıkmaktadır. Pek bilinmeyen bir kavram elbette alimler, Ogierler, bazı asiller ve Aes Sedailer dışında bilip anlayıp kafa yoran pek insan yok seride.

Çark dilediği gibi dokur‘ lafını seride fazlaca duyduk bu öylesine bir laf değil derin bir felsefeyi özetliyor aslında.

Zaman Çarkı serisine ilham veren dünya Yaratıcı tarafından yaratılmıştır. Dünya ile birlikte dönüşü hiç durmayacak ya da yavaşlamayacak olan sonsuza dek dönecek zaman bir çark şeklinde yaratılmış ve Zaman Çarkı adını almıştır. Kaynağını Tek Güç’ten alan Zaman Çarkı dönerek yaşam ipliklerini ve olayları Desen’e dokur.

Ansiklopedi de Zaman Çarkı şöyle tanımlanıyor;

‘ Zaman, yedi çubuklu bir tekerlektir ve her çubuk bir Çağ’dır. Çark dönerken Çağlar gelir ve geçer, her biri unutularak efsaneye, sonra mite dönüşen anılar bırakır ve o Çağ yeniden geldiğinde artık çoktan unutulmuş olur. Bir Çağın Deseni, o Çağ’ın geldiği her seferde biraz değişik olur ve her seferinde büyük değişimlere açıktır, ama yine de her seferinde aynı Çağ’dır. ‘

Zaman Çarkı’nın nedenini ve işlevini biraz daha açalım; fimlerdeki gibi ölü bir dünya düşünün bu dünyada canlı yok rüzgar esmiyor sular kıpırdamıyor mevsimler yok. Sonra Zaman Çarkı dönmeye başlıyor ve rüzgar esmeye, dalgalar oluşmaya, gece gündüz – mevsim dönüşleri gibi olaylar gerçekleşmeye başlıyor. İnsanlar doğuyor, büyüyor, evleniyor, ölüyor ve sonra tekrar doğuyor. Tüm bunların arkasındaki enerji ya da güç Zaman Çarkı’dır, bu olayları düzenler ve Desen’e işler.

Hal böyleyse Zaman Çarkı baya Yaratıcı gibi birşeymiş diye düşünebilirsiniz fakat değil. Bir amaçlılığı yok ve bir iradeye sahip değil, durmamak dışında. Tek refleksi bu, dönüşünün engellenmemesi. Peki buna gücü yeten kim olabilir? Evet, Karanlık Varlık. İsteği ve hevesi belki Zaman Çarkı’nı durdurmak, belki dönüşlerini değiştirmek belki de Çark’ın kendisini yok etmek o buranın konusu değil fakat Zaman Çarkı’na karşı kesin olarak bir tehdit. Zaman Çarkı’nın refleksi demiştik, bu refleks Ejder’in ta kendisidir. Manzarayı çaktınız diye umuyorum.

Zaman Çarkı kaynağını Tek Güç’ten alıyor demiştik buraya dikkat buyurun, saidin değil saidar değil – Tek Güç. Çünkü Tek Güç kaynağını Yaratıcı’dan alır, Zaman Çarkı’nı döndüren güce bu aşamada Gerçek Kaynak denir ve ancak daha sonra saidin ve saidar olarak ikiye ayrılır. Seride sık sık geçen ‘en büyük efsaneler saidin ve saidar yönlendirenlerin birlikte çalışmasıyla yaratıldı’ iması ve ‘bir Aes Sedai tek başına saidar kullanarak bir kaşığı Tek Güç’le dolduramaz’ lafları da aslında bu konuya atıfta bulunmaktadır.

Zaman Çarkı yedi çubuklu bir tekerlek olarak tasvir ediliyor, önce görselleştirelim;

Zaman Çarkı dönüşü

Bu yedi çubuğun her biri bir çağı ifade ve temsil etmektedir. Aynı zamanda sonsuz döngüyü. Hatırlarsak;

‘ Zaman Çarkı döner, Çağlar gelir ve geçer, efsaneleşen anılar bırakır. Efsaneler solarak mit olur ve onları doğuran Çağ yeniden geldiğinde mitler bile unutulur. ‘

Bu şu demek, bizim seride okuduğumuz olaylar daha önce yaşandı, şimdi yaşanıyor ve tekrar yaşanacak, tekrar ve tekrar. Aynı şekilde değil, benzer şartlarda da değil ama örneğin Üçüncü Çağ için konuşacak olursak bu çağda Karanlık Varlık’ın Desen üzerindeki baskı ve tehdidine karşılık Ejder kesin olarak yeniden doğacak. Doğduktan sonrası olasılıklar, ihtimaller ve tercihler meselesi.

Olasılıklardan bahsetmişken, kader taşa yazılı değil Zaman Çarkı Desen’e tek bir gerçeklik dokumuyor, sonsuz olasılıklardan örülüyor Desen ve her farklı tercih önem derecesine göre farklı bir dünyada bir yanılsama oluşturuyor. Hatırlarsanız İlk Çağ’da üretildiği zannedilen Geçit Taşları bu olası dünyalara girmeye ve olası dünyalar arası seyahate izin vermektedir. Çark’ın Aynaları kitabını hatırladınız umarım.

Kavramlara geçersek,

Çağın Deseni: Zaman Çarkı, insan yaşamlarının ipliklerini bir Çağın, o Çağın gerçekliğini oluşturacak Deseni’ne dokur; Çağ Danteli olarak da bilinir

Kader Ağı: Bir Çağın Deseni’nde, ta’veren olan bir ya da daha fazla insanın çevresinde oluşan büyük bir değişim. Eski Dil’de Ta’maral’ailen olarak adlandırılmıştır.

Devamı;

  • Yaratıcı
  • Karanlık Varlık
  • Desen
  • Ta’veren
  • Çağlar